اظهارنامه مالیاتی چیست؟ انواع و راهنمای دریافت اظهارنامه

در اکوسیستم تجارت الکترونیک امروز، شفافیت مالی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه شرط بقاست. اتصال درگاه‌های پرداخت به سامانه مودیان و رصد دقیق تراکنش‌ها توسط شاپرک، به این معنی است که دوران «پنهان‌کاری» به پایان رسیده است. اما نگران نباشید؛ در این مقاله از بلاگ ایران‌ پی‌ مکس، ما نه تنها به شما می‌گوییم اظهارنامه مالیاتی چیست، بلکه نقشه‌ی راهی را ترسیم می‌کنیم تا با استفاده از ابزارهای هوشمند مالی و درگاه‌های شفاف، با کمترین دغدغه از پیچ‌های تند مالیاتی عبور کنید.

اظهارنامه مالیاتی چیست؟

به زبان ساده، اظهارنامه مالیاتی (Tax Declaration) کارنامه‌ی عملکرد مالی شخص یا شرکت شما در طی یک سال مالی است. در این سند، شما به عنوان مودی، رسماً اعلام می‌کنید که چقدر درآمد داشته‌اید، چقدر هزینه کرده‌اید و در نهایت سود خالص شما چقدر بوده است. سازمان امور مالیاتی بر اساس این «خوداظهاری»، مالیات شما را محاسبه می‌کند.

برای یک فروشگاه اینترنتی یا استارتاپ، اظهارنامه مالیاتی فقط پر کردن چند فرم نیست؛ بلکه سندی است که نشان می‌دهد کسب‌وکار شما هویت قانونی دارد، قابل اعتماد است و بر اساس اصول حرفه‌ای مدیریت می‌شود. از طرفی در یک فروشگاه اینترنتی بدون اتصال درگاه پرداخت به پرونده مالیاتی امکان استفاده از خدمات پرداخت آنلاین را ندارید.

چرا ارسال اظهارنامه حیاتی است؟

• جلوگیری از جریمه‌های سنگین: عدم ارسال اظهارنامه می‌تواند منجر به جریمه‌ای معادل ۳۰ درصد مالیات متعلق شود که غیرقابل بخشش است.

• استفاده از معافیت‌ها: اگر اظهارنامه ندهید، حتی از معافیت‌های پایه قانونی (مثل معافیت حقوق یا معافیت‌های مناطق آزاد) محروم می‌شوید.

• شفافیت بانکی: برای دریافت وام‌های بانکی یا جذب سرمایه‌گذار، اولین مدرکی که از شما می‌خواهند، اظهارنامه مالیاتی سال‌های قبل است.

چه کسانی باید اظهارنامه مالیاتی رد کنند؟

بسیاری از صاحبان کسب‌وکارهای کوچک اینستاگرامی تصور می‌کنند چون شرکت ثبت نکرده‌اند، نیازی به اظهارنامه ندارند. این یک اشتباه بزرگ است. طبق قانون، تمامی اشخاص زیر مشمول هستند:

• تمامی اشخاص حقوقی: کلیه شرکت‌ها (سهامی خاص، مسئولیت محدود و...) و موسسات، فارغ از اینکه سودده بوده‌اند یا زیان‌ده.

• اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل): تمامی افرادی که فعالیت اقتصادی دارند؛ شامل صاحبان فروشگاه‌های اینترنتی، برنامه‌نویسان فریلنسر، فروشندگان اینستاگرام و هر کسی که درگاه پرداخت یا دستگاه کارتخوان دارد.

وقتی شما از درگاه پرداخت هوشمند ایران‌ پی‌ مکس استفاده می‌کنید، به دلیل اتصال قانونی به شبکه شاپرک، تراکنش‌های شما شفاف است. این شفافیت به شما کمک می‌کند تا در زمان تکمیل اظهارنامه، آمارهای دقیقی از ورودی‌های خود داشته باشید و با اسناد مثبته، هزینه‌های خود (مثل هزینه لجستیک، تبلیغات و کارمزد درگاه) را از درآمد کسر کنید.

برای آشنایی با کد رهگیری مقاله " دریافت کد رهگیری مالیاتی " را مطالعه نمایید.

انواع اظهارنامه مالیاتی

برای اینکه در تقویم مالی خود دچار سردرگمی نشوید، این دسته‌بندی را به خاطر بسپارید:

۱. اظهارنامه عملکرد اشخاص حقیقی

مخصوص صاحبان مشاغل و فروشگاه‌های انفرادی.

مهلت ارسال: معمولاً تا پایان خرداد ماه سال بعد.

۲. اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی

مخصوص شرکت‌ها و استارتاپ‌هایی که به ثبت رسیده‌اند.

مهلت ارسال: معمولاً تا ۴ ماه پس از پایان سال مالی (اکثراً تا پایان تیر ماه).

۳. اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده (VAT)

این اظهارنامه فصلی است و باید هر ۳ ماه یک‌بار ارسال شود.

مراحل تکمیل و ارسال اظهارنامه مالیاتی

برای ارسال اظهارنامه نیاز نیست حتماً حسابدار خبره باشید (هرچند برای شرکت‌های بزرگ توصیه می‌شود). مراحل کلی به شرح زیر است:

گام اول: پیش‌ثبت‌نام و دریافت کد رهگیری مالیاتی

قبل از هر چیز باید در سامانه my.tax.gov.ir ثبت‌نام کرده و پرونده مالیاتی تشکیل دهید.

برای دریافت درگاه پرداخت اینترنتی از ایران‌ پی‌ مکس، داشتن کد رهگیری مالیاتی الزامی است. سیستم ما به گونه‌ای طراحی شده که اگر پرونده شما ناقص باشد، به شما هشدار می‌دهد تا قبل از بروز مشکل، آن را رفع کنید.

گام دوم: جمع‌آوری اسناد و مدارک

این مهم‌ترین بخش است. شما باید مدارک زیر را آماده کنید:

• ریز تراکنش‌های فروش (گزارش درگاه پرداخت).

• فاکتورهای هزینه (خرید جنس، اجاره دفتر، هزینه سرور و هاستینگ).

• اطلاعات هویتی و مجوزها (اینماد).

اگر هنوز برای دریافت اینماد اقدام نکرده اید مقاله راهنمای گرفتن اینماد را مطالعه کنید.

گام سوم: ورود اطلاعات در سامانه

وارد سامانه اظهارنامه شوید و جداول مربوط به درآمد و هزینه را پر کنید.

آیا می‌دانستید کارمزد درگاه پرداخت اینترنتی جزو «هزینه‌های قابل قبول مالیاتی» است؟ در ایران‌ پی‌ مکس، ما با تعیین سقف کارمزد منصفانه ۱۲,۰۰۰ تومان (حتی برای تراکنش‌های میلیونی)، نه تنها هزینه‌های شما را کاهش می‌دهیم، بلکه با ارائه فاکتور شفاف کارمزد، به شما کمک می‌کنیم تا این مبالغ را در اظهارنامه به عنوان هزینه ثبت کرده و از سود مشمول مالیات خود بکاهید.

گام چهارم: ارسال نهایی و دریافت کد رهگیری

پس از تایید نهایی، یک کد رهگیری دریافت می‌کنید. این کد سند برائت شماست.

تبصره ماده ۱۰۰: میان‌بری برای کسب‌وکارهای کوچک

اگر فروشگاه اینترنتی کوچکی دارید، شاید نیاز نباشد درگیر پیچیدگی‌های اظهارنامه کامل شوید. سازمان امور مالیاتی تسهیلاتی تحت عنوان «تبصره ماده ۱۰۰» در نظر گرفته است. بر اساس این تبصره، اگر درآمد سالانه شما از سقف مشخصی کمتر باشد، می‌توانید مالیات مقطوعی را بپذیرید و دیگر نیازی به نگهداری دفاتر و اسناد پیچیده نداشته باشید.

این گزینه برای فریلنسرها و فروشندگان اینستاگرامی که از لینک پرداخت ایران‌ پی‌ مکس استفاده می‌کنند، بسیار ایده‌آل است.